De Engelse term voor beeld-op-beeld fotografie is image overlay. Deze techniek kan tegenwoordig in bijna alle fotocamera's toegepast worden. Door twee foto's over mekaar te plaatsen krijg je een zogenaamde derde beeld. Het resultaat is een beeld dat zowel creatief als natuurlijk kan zijn. in de onderwaterfotografie wordt het vaak toegepast door een macro foto te combineren met een groothoekopname. 

In internationale fotowedstrijden en shoot-outs zie je regelmatig foto's in de prijzen vallen die op deze manier gemaakt zijn. De reden hiervoor is dat de beelden opvallen tussen andere foto's doordat er creatieve toepassingen zijn van deze techniek. 

Zo kan een macro foto gecombineerd worden met een andere macro foto of kunnen twee groothoekopnames over mekaar gezet worden en kunnen bovenwaterfoto's met onderwaterfoto's samensmelten tot één beeld.

Op zaterdag 14/8/2021 om 19u geef ik samen met Olympus visionair Thomas Van Puymbroeck een uiteenzetting over deze techniek tijdens een Thema Fotoduik in de put van Ekeren. De verschillende toepassingen zullen dan besproken worden en onmiddellijk in de praktijk kunnen gezet worden. Nadien volgt er nog een gezellige drink met nabespreking. Voor meer info en inschrijvingen kan je hier terecht: 
​https://www.o-f-a.be/thema-fotoduiken.html

De voorbije 8 jaar fotografeerde ik in de zomermaanden waterlelies op een geweldig mooie plek. Met enkele van de foto's die ik nam viel ik in de prijzen op internationale onderwaterfotografiewedstrijden. Daarom wil ik deze kennis nu doorgeven aan fotografen die ook interesse hebben in deze vorm van fotografie. Omdat de plek niet zo groot is en een gevoelig stukje natuur is hou ik deze workshops voor maximum twee fotografen per keer. Ik heb een beperkt aantal datums gereserveerd, dus schrijf snel in, want de plaatsen zijn beperkt!
Meer info vind je hier:
https://www.o-f-a.be/workshops.html

Ik ben heel blij met mijn 3de plaats in de DSLR categorie van de internationale onderwater foto competitie PROTEUS 2021 in Bulgarije. Het is leuk om te zien dat mijn disco anemoon, gefotografeerd in het Grevelingenmeer in Nederland, in de top 3 eindigde.
Hartelijk dank aan Hugyfot voor de ontwikkeling van de "Bokeh maker".

​Ik had ook nog enkele foto's in de finale ronde.
De beeld-op-beeld opname van het zeepaardje nam ik tijdens een fotografen groepsreis in het
Bastianos Lembeh resort in Sulawesi.
De 'Waterlelie' en de 'grot van waterplanten' nam ik in zoet water in België. Met dank aan model Merel Bocken.

Ik ben bijzonder blij met het behalen van een ‘zeer geprezen onderscheiding’ in de prestigieuze fotowedstrijd Underwater Photographer of the Year (UPY).
Het is de eerste keer dat ik in het Verenigd Koninkrijk een onderscheiding behaal en dan nog met een foto van een slijmvisje uit de Oosterschelde!
Deze wedstrijd vond in 2015 voor het eerst plaats en is sindsdien uitgegroeid tot een internationaal hoog aangeschreven competitie. Dit jaar moesten juryleden Alex Mustard, Peter Rowlands en Martin Edge 4500 inzendingen door 403 fotografen van over gans de wereld beoordelen.
Dank aan de organisatie en jury en proficiat aan alle winnaars!
Resultaten: https://underwaterphotographeroftheyear.com/.../2021.../
Jaarboek: https://underwaterphotographeroftheyear.com/.../upy.../
Facebook: https://www.facebook.com/underwaterphotographeroftheyear/
Twitter: @UPYcontest
Instagram: @upycontest
#UPY2021

Het is altijd leuk om met een foto van je hand op de cover van een magazine te staan. Het was eventjes geleden, maar nu vond Rob Aarssen, hoofdredacteur van het magazine Onderwatersport, het terug tijd om een foto van mij op de voorpagina te plaatsen. Ik nam de foto tijdens het Open Nederlandse Kampioenschap Onderwaterfoto- en videografie en behaalde er de derde prijs mee in de categorie groothoek met model.  De foto van model Merel maakte ik tussen de hangmosselculturen bij Anna Jacoba polder in de Oosterschelde.

In hetzelfde magazine verscheen ook een artikel dat ik schreef over een bijzonder natuurfenomeen. Afgelopen zomer vormden waterplanten in de put van Ekeren een enorme grot waar je in kon duiken. De goede zichtbaarheid en de zonnestralen die tussen de planten door tot op de bodem schenen deden me terugdenken uit de tijd dat ik in de cenotes van Yucatan dook. De ervaring was onvergetelijk. Het volledige artikel kan je hier lezen.

September is vaak nog een mooie maand. Ook in Zeeland is er nog volop leven te bespeuren onder de waterspiegel. Het wordt stilaan bijna traditie dat de enorme Zeepaddestoelen ons een bezoekje brengen, alhoewel er jaren genoeg geweest zijn dat we er geen enkel zagen. Het is de grootste kwal die voorkomt in de Zeeuwse wateren en met zijn blauwe koepel een mooie verschijning.

Deze foto's nam ik bij het Gemaal van Dreischor. Het Gemaal pompt overtollig water uit het omliggende land naar het Grevelingenmeer en is mooi begroeid met allerlei organismen.

Onder de Zeelandbrug is er ook altijd wel wat te vinden. De laatste jaren worden er steeds verscheidene zeepaardjes ontdekt. Ze houden zich meestal op bij de sepiatentjes die duikers daar plaatsen. Sepiatentjes zijn stokken die in de bodem geplaatst worden om ervoor te zorgen dat de Sepia's een plek vinden om hun eieren af te zetten. Ze komen in het voorjaar rond mei naar de kust gezwommen om er zich voort te planten. In september zie je vaak de kleine nakomelingen rondzwemmen.

In september valt de zichtbaarheid onder water soms ook goed mee. Het is dan tijd om de fish-eyelens boven te halen. De beste zichtbaarheid is tussen de hangmosselculturen te vinden. Mosselen zijn geweldige filteraars en de zichtbaarheid in de buurt van zo'n hangculturen kan vaak ettelijke meters ver zijn. Zelfs de boeien zijn langs onder overwoekerd met mosselen.

En 'last but not least' bezocht ik nog eens mijn kleine speelvriendjes: de Steenslijmvisjes. Kleine rakkers die vliegensvlug en onbevreesd zijn en een heel guitig kopje hebben. Ze leven tijdens de zomermaanden in ondiep water, zelfs zo ondiep dat het beter is om ze met de hoogwaterkentering te bezoeken.

Een gemakkelijk manier om ze te lokken is gewoon met je vinger op de bodem tikken en al snel komen ze langs alle kanten toegezwommen. Maar, denk zeker niet dat ze eenvoudig te fotograferen zijn, want ze vinden het erg prettig om er- net als je de ontspanknop wil indrukken - ervandoor te gaan...

Meer foto's vind je hier.

Het was weer eventjes geleden dat ik nog een zeemeermin tegenkwam, maar afgelopen week was het zover. De Mermates hadden me gevraagd om een BTS fotoshoot (Behind The Scene)te komen doen bij de filmopnames in TODI. De opnames worden gebruikt ter ere van de heropening. Net als alle andere zwembaden waren ook hier de deuren gesloten. Vanaf 1 juli mogen er terug wateractiviteiten plaatsvinden en dat konden de Mermates niet zomaar laten passeren.

Ondertussen is het vissenaantal gestaag gegroeid en lijkt het er meer en meer op dat je op een tropisch zoetwater-rif aan het duiken bent. ik maakte dan ook een verkennend rondje om alles in me op te nemen. Voor fotografen is het een droom om in zo'n decor te mogen rondzwemmen al moet je wel goed uitkijken waar je positie kiest om foto's te nemen. De bassin is vrij donker (voor een fotograaf) behalve op plaatsen waar de zon door het water schijnt. Dat geeft trouwens heel mooie zonneharpen onder water.

Behind the scene wil eigenlijk zeggen dat je je als fotograaf achter de cameraman zet en niet met een flitser werkt. Je moet zo onopvallend mogelijk te werk gaan en zorgen dat je niet in beeld zwemt. Dat geeft wel de sfeer weer die er op de set hangt en een goed idee dat het niet alleen spelen is maar ook hard werken. In totaal lag ik meer dan 5 uur in het water en toen hadden de meisjes nog lang niet gedaan!

Als je dan ziet hoeveel van de beelden er achteraf uitgeknipt worden dan besef je dat het een huzarenstukje is. Bij fotografie is dat trouwens ook zo. Heel veel van de foto's die ik neem zijn goed voor de vuilbak en slechts enkele halen de selectie. Om een idee te geven: ik nam rond de 900 foto's en heb nu een selectie van 62 foto's overgehouden! Maar genoeg over mij, ik wil je de Mermates voorstellen, de dames zijn trouwens voor allerlei evenementen in te huren:  https://www.the-mermates.com/

Tijdens de filmopnames moest niet iedereen tegelijk voor de camera zwemmen en dat gaf me de kans om elke mermaid afzonderlijk te fotograferen. 

Natuurlijk ben ik de cameraman niet vergeten. Die respecteerde letterlijk de opgedragen maatregelen...;-)

Meer foto's van zeemeerminnen en TODI vind je hier!

Nog een kort nachtje slapen en dan vertrekken mijn model/assistente Merel en ik naar het WK onderwaterfotografiie. Dat zal plaatsvinden van 17 tot 21 september in Tenerife. Er zijn 22 landen vertegenwoordigt met elk 1 of 2 fotografen. We zullen bij de laatsten zijn die ter plaatse komen, maar ik ben in juni al eens een keertje geweest om er wat oefenduiken te gaan maken.

Er zijn vijf categorieën: macro, visportret, groothoek, groethoek met model en het thema. Het thema is dit jaar roggen en haaien. De 5 categorieën moeten op vier duiken van negentig minuten gefotografeerd worden tijdens twee dagen competitie. 

De eerste dag is er de openingsceremonie met een heuse parade zoals op de olympische spelen en 's avonds is er de technical meeting. Daar komen we te weten op welke duikplaatsen er zal gedoken worden en wie met wie op de boot zit. Ook items over het reglement en het verloop van de wedstrijd zullen er zeker aan bod komen.  

Het zal voor mij nu mijn derde WK worden. Vier jaar geleden was ik als assistent mee op het WK in Zeeland en twee jaar geleden was ik zelf aan het fotograferen in Mexico. Daar behaalde ik drie top tien plaatsen. En nu dus beter? Hopelijk wel, maar het is geen must! Gewoon genieten van elk moment, want die vijf dagen zijn in een oogwenk voorbij...

Een geweldig avontuur waarin de wereld van fantasy het epicenter is. Een utopie waar elven, trollen, druiden, orcs, tijdreizigers, vikings, gnomes en tovenaars elkaar kunnen treffen. Een evenement waar elke cosplayer welkom is, waar iedereen zichzelf mag zijn en kan ontspannen. Sprookjes, storytellers, vuurspuwers, valkeniers, fantasy auteurs, workshops, concerten en speciale gasten.  Zo stelt het festival zichzelf voor en alles speelt zich  af in een sprookjesachtig decor: het kasteel van Ooidonk.​

Mermaid Celine is er al jaren één van de hoofdacts en had veel bekijks toen ze een duik in de gracht van het kasteel nam.

Overal liepen er bijzondere figuren rond. Ik kon er mijn fotografenhart ophalen. De Nikkor 70-300mm lens kwam goed van pas om enkele foto's van bijzondere duo's te maken.

Als fotograaf voel je je al snel op je gemak omdat je niet de enige bent die foto's neemt en ook omdat de modellen met plezier voor je poseren. 

​Het viel me op hoeveel detail sommigen aan hun make-up en outfit besteed hadden.  Onderstaand modelletje vond ik er heel bijzonder uitzien en ook de achtergrond was leuk meegenomen.

Al hoefde het voor mij niet altijd met veel attributen gedaan worden. Onderstaand meisje krijgt van mij de hoofdprijs voor meest naturelle flair. Met haar  steampunk look kon ze mij wel bekoren.  Jammer dat ik haar gegevens niet heb, anders zou ik haar onderstaande foto met plezier bezorgen.

Het is niet verwonderlijk hoeveel volk zo'n evenement trekt.  Je waant je er namelijk in een totaal andere wereld. Een plek waar buitengewone mensen gewoon kunnen zijn. Voor mij was het zeker voor herhaling vatbaar want ik kon er heel wat mooie foto's maken. 
Ik heb ze allemaal in dit album geplaatst. Volgend jaar ga ik zeker terug om nog meer personages te fotograferen en hopelijk ook het steampunk meisje terug te zien...

De maanden vliegen voorbij en ik heb nog amper tijd om iets te schrijven. Daarom geef ik hier in beeld weer waar ik de voorbije maanden doorgebracht heb.

April: foto's achter de schermen tijdens de opnames voor de shows van Marco Borsato. Locatie: Lites studio in Vilvoorde.  Model: mermaid Celine.

Mei: fotoshoot met Hannah mermaid en de mermates in TODI. (meer foto's in album TODI)

Mei: de sepia's zijn er! (Meer foto's: zie album Nieuwste foto's)

Mei: de eerste wedstrijddagen van het OBK (de foto's die ik indiende voor de wedstrijd mogen nog niet gepubliceerd worden)

Einde mei: prachtige wolken boven Zeeland. (Meer foto's: zie album Nieuwste foto's)

Juni: voorbereiding in Tenerife voor het WK onderwaterfotografie.

Juli: waterlelies! (Meer foto's: zie album Turnhout)

Juli: oefensessie voor het WK met model Merel. (Meer foto's: zie album TODI)

Juli: fotoshoot met mermaid Marianne in TODI (meer foto's: zie album TODI)

Juli: spelen met de macrolens en kleurrijke achtergronden in het Grevelingenmeer. (Meer foto's: zie album Nieuwste foto's)

Met deze woorden antwoord ik altijd op de vraag waarheen ik op vakantie ga. Meestal krijg ik dan een verwonderde blik met de vraag: kan je daar duiken? Natuurlijk kan je dat! Oostenrijk heeft veel meren, maar het Fernstein- en Samarangermeer aan de Fernpas behoren toch wel bij de mooiste en helderste meren van de Alpen. Ik ben er reeds twee keer geweest en dus begint het voor mij stilaan een vertrouwde plek te worden. De noordkant van de Alpen hebben de reputatie van vaak slecht weer te hebben en dat mocht ik in 2014 al eens ondervinden, maar dit jaar waren de berggoden ons gunstig gezind.

De eerste dag startte nog wat bewolkt, maar de volgende dagen hadden we heel mooi weer. Volgens de receptioniste van het hotel was dat voor het eerst in weken tijd. Ik was altijd vroeg wakker en ondernam dan  ochtendwandelingen rond het Fernsteinmeer . De eerste morgen was het meer nog omgeven in een sluier van mist die het geheel een mystiek sfeertje gaf.

Toen de mist verdween kwamen de bergen te voorschijn en toverde de zon een ongelofelijk mooi landschap te voorschijn. Mijn fotografenhart begon sneller te slaan.

Het wateroppervlak leek net op een spiegel en kopieerde de omliggende bergen op een weergaloze manier, terwijl de zon haar stralen netjes op het slot en hotel liet vallen.

Gelukkig had ik mijn macrolens ook meegenomen, want vlinders en insecten lieten zich gewillig fotograferen omdat de zon hen nog niet voldoende opgewarmd had.

Na het rijkelijk ontbijt stapten we in onze wagens en reden we tot aan de rand van het meer. Het was een luxe om zo dicht tegen de waterkant te kunnen parkeren. Op alle duikinstappen liepen er  trappen tot in het water.

Vanaf daar was het puur genieten van  het prachtige onderwaterlandschap in kristalhelder water. Gelukkig hadden we onze droogpakken mee, want de watertemperatuur bedroeg 8 - 9 graden. Onze eerste duiken waren in het Fernsteinmeer, waar de reflecties tegen de onderkant van het wateroppervlek overweldigend waren.

Ik stortte me ook op half half opnames. Geen gemakkelijk onderdeel van de onderwaterfotografie, maar als het lukt krijg je er vaak een heel speciale foto voor in de plaats. Om de waterplanten die soms tot tegen het wateroppervlak groeiden te ontwijken, legde ik me op een wakeboard die ik meegekregen had van vriend Luc. Dat bleek toch niet zo vlot te gaan en ik kieperde er regelmatig af.

De kers op de taart was het Samarangermeer. Dit broertje van het Fernsteinmeer ligt op een boogscheut er vandaan en is beduidend kleiner. Waar het zich echter in onderscheid zijn de prachtige algen die in dit meertje voorkomen. Bomen en takken zijn als een suikerspin gedrapeerd  in witte en fluogroene algen.

Maar ook het kruis, de gedenkplaten, de ronde tak, de enorme boomstammen en  de grote dennenboom in combinatie met de prachtige zonnestralen die tot op de bodem dringen, waren een lust voor het oog en zorgden ervoor dat de beelden nog lang op mijn netvlies zullen gebrand staan.

Ik wil hierbij mijn dank betuigen aan alle deelnemers van deze reis. De omstandigheden waren super en jullie hebben ervoor gezorgd dat de sfeer top was. Ook een dankjewel aan Wildwater voor de uitstekende organisatie van deze reis! De combinatie van al die factoren maakt deze trip onvergetelijk!

Meer foto' s vind je hier.

De kleinste inktvis van Zeeland is zonder twijfel de Atlantische dwerginktvis (Sepiola atlantica). Met een totale lengte van maximum 5 cm heeft hij zijn naam niet gestolen. In duikerskringen spreken we kortweg van de Sepiola. Deze bodembewoner van ondiepe kustwateren en estuaria graaft zich in het zand in en wacht geduldig op een prooi die vanuit deze hinderlaag wordt buitgemaakt. Het voedsel bestaat vooral uit jonge garnalen en aasgarnalen.

De Sepiola is een tienarmige inktvis en heeft een klein zakvormig  lichaam dat met de kop vergroeid is aan de rugzijde. Hij is melkachtig transparant  en beschikt over bruinrode en gele pigmentvlekjes die in een oogwenk van kleur kunnen veranderen.

 Aan de kop heeft hij 5 paar armen, waarvan één paar langer. Hiermee gooit het diertje zandkorrels over zijn lichaam om zich te camouflereren. Een grappig moment om waar te nemen!

De Sepiola is op verschillende vlakken best een grappige inktvis. Als hij zich bedreigd voelt neemt hij een soort van karate houding aan en spreidt zijn tentakels in een dreigende houding open.

Als deze dreighouding geen resultaat oplevert, dan kiezen ze net als hun grotere neefjes de Zeekatten om weg te vluchten, soms met een wolk van inkt achterlatend om de aanvaller te misleiden.

Deze prachtige inktvisjes fotografeerde ik bij Scharendijke op een diepte tussen 3 en 7 meter. Ik zocht vooral op de plekken waar er zandbodem was.

Meer foto's vind je hier.

Het is weeral even geleden dat ik nog een blogberichtje schreef. Dat komt omdat ik de voorbije weken druk bezig was met de wedstrijden van het Nederlands en Belgisch kampioenschap onderwaterfotografie.  Die foto's mag ik volgens de reglementen niet publiceren voor de prijsuitreiking. Afgelopen maandag kon ik nog eens een fotosessie houden met Liane, mijn model waar ik op het wereldkampioenschap in Mexico  succesvol mee samenwerkte. Voor de gelegenheid hadden we het prachtige decor van TODI ter beschikking.

Hier was ik een tijdje geleden ook aan het werk geweest met de zeemeerminnen. ik kende de fotoinstellingen die ik toen gebruikte nog uit het hoofd, wat me van bij het begin enorm hielp.

De vorige keer was een zondag en toen waren er vele andere duikers aanwezig die vaak onopzettelijk in beeld zwommen. Maar nu hadden Liane en ik de plek voor ons alleen en konden we eerst een toertje doen om te zien wat de meest fotogenieke plekken waren.

Bij de tunnel waar er twee spoorlijnen doorlopen, hing er een speciale sfeer. Ik vroeg Liane om aan de uitgang langs beide kanten te poseren en onderstaande foto zette ik nadien om in zwart-wit om het geheel nog een mysterieuzere tint te geven.

De tijd vloog voorbij, maar na dik twee uren moesten we toch het water verlaten.  Ik had me reuze geamuseerd en was enorm blij dat ik ongestoord had kunnen fotograferen. Bedankt Liane voor het harde werk en om je beste beentje voor te zetten en ook een dikke merci aan TODI voor de ontvangst en de kans die ik gekregen heb!

Meer foto's vind je hier!

In april van vorig jaar kwam ik voor het eerst in contact met een aantal vrijduikers van NELOS  via een samenwerking tussen de Audiovisuele Commissie  en de Sportcommissie. De meeting, die doorging in de duiktank Transfo in Zwevegem, had twee doelen: enerzijds kennis opdoen over het vrijduiken door middel van een initiatie  en anderzijds contacten leggen tussen de fotografen en de vrijduikers. Ik ontmoette er Bart Denys en Sophia Dequeker, een sympathiek koppel, die me van bij de start opvielen. Van het één kwam het ander en al snel maakten we na afloop afspraken om een fotografie-sessie te doen in de Put van Ekeren. Het thema van het Open Belgisch Kampioenschap onderwaterfotografie bij de Masters was namelijk vrijduiken.  Veel uitleg over hoe je zo'n foto moest nemen kregen we er niet bij, enkel een verwijzing naar de website
https://www.nelos.be/programma/vrijduiken.
De oefensessie, begin augustus, viel goed mee en ik kon enkele ideeën uitwerken zoals onderstaande foto.

Deze pose hadden we al eens eerder gedaan in de duiktank en het leek me een mooie weergave van wat "a state of mind" betekent. Ik had deze foto al in m'n hoofd voor de wedstrijd toen Sophia  op het einde van onze oefenronde over de koord begon te lopen. Ik was meteen weg van het beeld dat ik voor ogen kreeg.

Het leek me de ultieme vorm van lichaamsbeheersing met een vleugje creativiteit. Geen gewone afdaling of opstijging langs de koord, maar  er over lopen zoals een koorddanser dat doet. Dit wou ik absoluut tijdens de wedstrijd doen.

Maandag 11 september was het zover: wedstrijddag. De foto zat in mijn hoofd, maar om niet op één paard te gokken begonnen we met enkele andere poses.

Daarna begonnen we aan het koorddansen. Beide vrijduikers liepen -mekaar afwisselend- over het touw zoals we het geoefend hadden. De zichtbaarheid viel beter mee dan tijdens onze oefensessie waardoor ik de vrijduiker aan de oppervlakte mee in beeld kon brengen.

Op het einde liet ik hen allebei langs de koord lopen. Omdat ik er geen zonnetje bij had koos ik voor een beeld-op-beeld opname. Dat zijn twee foto's die je over mekaar plaatst. De tweede foto was een groothoekopname die ik onderwater tegen de oever had genomen. In het retoucheermenu van de camera kan je dan de twee foto's samenvoegen.

Bovenstaande foto (in kleur) werd uiteindelijk mijn inzending voor de wedstrijd. Deze foto vond ik de perfecte belichaming van een creatieve weergave  over vrijduikers.  De foto behaald geen top drie plaats, maar de weg die ik volgde om tot dit beeld te komen was een geweldige ervaring en betekende voor mij véél meer dan een medaille. Bedankt Bart en Sophia!